دوران سنوزوئیک :

 

سنوزوئیک یا دوران جدید حیات از دو کلمه Kaincs به معنای جدید و Zoo به معنای حیات ساخته شده است. در این دوران پرندگان در هوا و پستانداران در روی زمین گسترش و تنوع پیدا کردند و زمین خود را برای فرمانروایی انسان آماده کرد. سنوزوئیک ۶۵ میلیون سال اخیر از تاریخ زمین را در بر می‌گیرد. و در طی همین زمان مناظر فیزیکی و اشکال حیاتی جهان امروزی ما بوجود آمدند . همانطور که گفته شد آخرین مرحله تکامل سیاره زمین را دوران سنوزوئیک در بر می گیرد. این دوران تا امروز ادامه داشته است حدود ۶۵ میلیون سال طول کشیده است .این دوران برای ما اهمیت ویژه ای دارد زیرا در طول آن پریماتها و در اواهخر آن انسان امروزی ظاهر شدند. دوران سنوزوئیک بخش بسیار کوچکی از زمان زمین شناسی را نسبت به دورانهای پائوزوئیک و مزوزوئیک را تشکیل می‌دهد. اگر چه طول زمانی دوران سنوزوئیک نسبتا کوتاه است. اما دارای تاریخ غنی می‌باشد، زیرا تاریخچه زمین شناسی با نزدیک شدن به زمان حاضر ، کاملتر می‌گردد. دوران نوزیستی به دو دوره و هفت دور (Epoch) تقسیم می‌شود.این دوران به دو دوره ترسیر و کواترنری تقسیم شده است. دوره ترسیر طولانی تر است در حالی که دوران کواترنر بسیار کوتاه (البته از نظر زمین شناسی) است . دوره ترسیر  شامل پنج دوره بوده و حدود۶۳  میلیون سال طول می‌کشد دوره کواترنری از دو دور تشکیل شده و صرفا ۲ میلیون سال اخیر از زمان زمین شناسی را شامل می‌شود.زمین شناسان با توجه به ویژگیهای آب و هوایی و مرحله خاص تکامل پستانداران کواترنر به عنوان یک دوره مستقل نامیده شده است.

 

دیرینه شناسی دوران سنوزوئیک :

در دوران سنوزوئیک ، پستانداران جانشین خرندگان و گیاهان نهاندانه جانشین بازدانگان شدند. بی‌مهرگان دریایی نیز شکل جدیدی به خود گرفتند. از میان بی‌مهرگان روزنبران که موجوداتی میکروسکوپی هستند دارای اهمیت فراوانی می‌باشند، زیرا گسترش آنها از لحاظ پراکندگی و میزان فراوانی آنها برای انطباق رسوبات ترشیری بسیار ارزشمند است. سنوزوئیک را غالبا عصر پستانداران می‌نامند، زیرا در این زمان پستانداران ، جانوران عمده خشکی بودند.
در طی ترشیری میانی علفها به سرعت گسترش پیدا کرده و دشتها را پوشاندند. این عامل باعث پیدایش پستانداران علف خوار و به نوبه خود پستانداران گوشتخوار شده است. همچنین در این دوران جانوران سم دار نیز ظهور کردند این جانوران خود به دو قسمت فرد سم مانند اسب و خوک و گرگان و زوج سمی مانند گاو و گوسفند و بز و شتر تقسیم می‌شوند ابتدا فرد سمان بوجود آمدند و پس از آن زوج سمان گسترش پیدا کردند. با گذشت زمان مجموعه موجودات این دوران به زمان حال نزدیکتر شد.

 

کوهزایی های دوران سنوزوئیک

بطور کلی پستی و بلندیهای کنونی سطح زمین بر اثر جنبشهای کوهزایی این دوران بوجود آمدند و کوهزایی های این دوران بیشتر به آلپ مشهور است و در واقع کوهزایی آلپ  در این دوران شامل آلپین میانی و آلپین پایانی است. جنبش های کوهزایی آلپ که در ابتدای این دوران به اوج خود رسیده بود سبب تشکیل رشته کوههای امروزی یعنی آلپ-هیمالیا-پیرنه-کاریات-رشوز-زاگرس- البرز- قفقاز و آند و... شده است

 .

جغرافیای دیرینه دوران سنوزوئیک  :

یکی از دریاهای بزرگ سنوزوئیک دریای مدیترانه بود که از نواحی آلپ تا جزایر سند را می‌پوشاند. خشکیهای شمالی که شامل خشکی اطلس شمالی و خشکی چین و سیبری بود. از خشکیهای جنوبی که شامل خشکی آفریقا ، برزیل ، هند و ماداگاسکار بود بوسیله دریای مدیترانه از هم جدا می‌شدند. در اواخر ترشیری وضع خشکیها و دریاها به عصر حاضر نزدیک می‌گردد. و اغلب قاره‌ها از یکدیگر جدا می‌شوند. اقیانوس‌ها نیز به صورت مجزا در می‌آیند. آمریکای شمالی از خشکی اروپا - آسیا و همچنین آمریکای جنوبی ، آفریقا و استرالیا از یکدیگر جدا می‌گردند.