انواع كانسارهاي آهن 3 :

کانسارهاي آهن رسوبي نوع االيتي (سنگ آهني):

کانسارهاي آهن نوع سنگ آهني به نوع اووليتي و يا براساس موقعيت مکاني به نام کلينتون (امريکاي شمالي) شناخته مي شوند. اين کانسارها در محدوده زماني فانروزوئيک تشکيل شده اند.

جريان آب رودخانه توانايي حمل مقاديري فراوان از آهن را دارد. در روند از جاي کنده شدن و يا حمل، فرآورده هاي آلي مي توانند نقشي بزرگ داشته باشند. اين گونه از ترکيبات و يا کمپلکس ها به صورت يک سُل عمل مي کنند و آنگاه که به آب يونيزه برخورد کنند، سُل هاي درشت آهن را بر جاي مي نهند. االيت ها در ترکيب گوناگونند و ماده آهن دار آنها مي تواند هماتيت، ليمونيت، سيدريت و شاموزيت باشد. مشهورترين کانسار االيتي جهان کانسار کلينتون است، که از شمال ايالت نيويورک بسوي جنوب رخنمون دارد. اين کانسار ها در مجموع انباشتگي هاي بزرگ و يا غني نمي سازند.

ويژگيهاي مهم کانسارهاي آهن نوع االيتي:

۱.وجود بافت االيتي به جاي لايه اي

۲.نبودن چرت به دليل محدود بودن سيليس و فعاليت موجودات دريايي

۳.مقادير جزئي مگنتيت

۴.وجود سيليکاتهاي آهن از نوع Al دار (شاموزيت و گلاکونيت)

۵.سولفيد (پيريت و مار کازيت) در صورت بالا بودن ارزش اقتصادي ندارد.

۶.مقدار کم Al در اکسيدها و هيدروکسيدهاي آهن يافت مي شود.

۷.نبود سنگهاي آتشفشاني

گريناليت در محيط آب دريايي پايدار است. در کانسارهاي نوع االيتي به دليل بالا بودن ميزان آلومينيوم رسوبات به جاي گريناليت، شاموزيت تشکيل شده است. ميزان سيليس محلول نيز کم بوده و به همين جهت نيز چرت تشکيل نشده است. در االيتها لايه هاي هماتيت، شاموزيت روي قطعات کوارتز و فسيل ها تشکيل شده اند.

شرايط مناسب براي تشکيل:

۱.عمق کم

۲.دماي بالا

۳. شرايط پيشروي آب دريا و با ميزان کم پسروي

شواهد عمق کم و منطقه ساحلي عبارتند از:

فسيل هاي مناطق ساحلي و کم عمق که به اکسيدهاي آهن تبديل شده اند.

قطعات چوب و دانه هاي گياهي که در محيط خشکي بوده اند به عنوان هسته االيتي قرار گرفته اند.

غالب بودن اکسيدهاي آهن

عمق تشکيل زير منطقه Subtidal و حداکثر تا عمق ۱۰۰ متر

الف- کانسارهاي کلينتون (امريکاي شمالي) :

از طبقات توده اي سنگ سيدريتي شاموزيت و هماتيت دار اووليتي تشكيل شده است. ميزان عيار آهن در اين نوع سازند %۵۰-۴۰ بوده و نسبت به BIF از مقدار AL و P‌ بيشتري برخوردار است. از نظر مورفولوژي به صورت عدسي شكل و توده اي و با ضخامت ۳-۲ متر است و هيچ گاه بزرگتر از 13 متر نيست. اين نوع سنگ آهن متعلق به محيط كم عمق آبي در امتداد حاشيه قاره ها و فلات قاره و در بخش كم عمق ژئوسنكلينال ها تشكيل مي گردد. سن اين سنگها از كامبرين تا دونين (سيلورين )مي باشد مانند كانسنگ Wabana در New Found Land در كانادا.

ب ژوراسيک: کانسارهاي مينت (فرانسه و بريتانيا) :

تيپ نوع مينيت فراوانترين سنگ آهن مي باشد و شامل شاموزيت اووليتي بوده و گاهي به همراه سيدريت و كلريت هاي آهن است. نوع مينت كاملاً اووليتي است و در درياهاي درون قاره اي، فلات قاره و درياچه ها يافت مي شود و مقدار CaO آن بالاست.

ميزان Fe‌ در اين نوع سازند در حدود ۳۰ % است، در حالي كه آهك به ميزان %۲۰-۵ و سيليس در حدود ۲۰% مي باشد. اين نوع سازند گستره اي فراوان در مزوزوئيك اروپا دارد مانند:

 
Midlands‌ در انگلستان، Lorraine لوكزامبورگ و Salzgitter در ساكسوني واقع در شمال اروپا.

ادامه دارد