((با توجه به درخواست تعداد زیادی از دوستان، ترجمه پست قبلی را در وبلاگ قرار دادم تا مورد استفاده شما عزیزان قرار گیرد.))
آزبست يا پنبه كوهي:
آزبست واژهاي است كلي كه براي تمام كانيهاي سيليكاته با خاصيت جدا شدن به صورت رشته هاي قابل انعطاف به كار مي رود. به علت داشتن ويژگيهاي نسوز بودن و قابليت انعطاف بصورت يك ماده صنعتي با ارزش در آمده است كه براي آن بيش از 3000 مورد استفاده شناخته شده است مانند لنت ترمز ، پارچه هاي نسوز ، عايق هاي حرارتي. آزبست ها را مي توان به دو گروه عمده سرپانتين و آمفيبول تقسيم كرد. كريزوتيل كه يك هيدروسيليكات منيزيم با فرمول شيميايي Mg3Si2 O5 (OH)4 است. نوعي آزبست سرپانتين و با ارزش ترين نوع مي باشد كه تمام آزبست هاي تجاري از آن مشتق مي گردند ، رشته هاي محكم و ابريشمي كريزوتيل به آساني ريسيده شده و تا حرارت 275 درجه سانتيگراد را تحمل مي كنند گسترش آنها بيشتر در سرپانتين كه نوعي سنگ حاصل از تجزيه سنگهاي فوق قليايي نظير پريدوتيت تحت شرايط دگرگوني درجه پايين و متوسط مي باشد بنظر مي رسد سرپانتين از تجزيه شدن اليوين توسط محلولهاي گرم حاصل از سرد شدن ماگما كه از نظر شيميايي نيز فعال هستند به وجود آمده باشد. كريزوتيلها رگه هايي از رشته ها را داخل سرپانتين ايجاد مي كنند كه ممكن است 20% سنگ را در بر گيرد. حداقل پنج نوع آزبست آمفيبولي شناخته شده اند. ولي كرسيدوليت كه يك آمفيبول آهن سديم دار با فرمول شيميايي Na2 ( Fe3+ )2 ( Fe2+ )3 Si8 O22 (OH)2 مي باشد. معموليترين نوع آن و بيشتر به نام آزبست آبي يا پنبه كوهي آبي معروف است. كرسيدوليت كه رشته هاي ضخيم و طويلي است نسبت به كريزوتيل استحكام بيشتر و دوام كمتري دارد. همچنين مقاومت آن در برابر حرارت كمتر مي باشد. ساير انواع آزبست آمفيبولي كاربرد كمتري دارند و مهمترين كاربردشان در تهيه مواد عايق است. كرسيدوليت كه بيشتر در سنگهاي دگرگوني نظير اسليت و شيست يافت مي شود بنظر مي رسد از دگرگوني ساير كانيها تحت دما وفشار بالاي محيطي ، حاصل از عمق تدفين به وجود مي آيد. عليرغم كاربرد گسترده آزبست دفتر حفاظت از محيط فدرال (EPA) منعي تدريجي را براي توليدات جديد آزبستي قرار داد و اين ممنوعيت اعمال گرديد. زيرا برخي از فرمهاي آزبست چنانچه توسط استنشاق وارد ريه ها شوند مي توانند به ان آسيب رسانده و منجر به سرطان ريه شوند. هنگامي كه قوانين (EPA) بصورت قانوني درآمد توجه كمي را به موضوع خطرات آزبست مبذول داشت و در سال 1991 پنج حوزه قضايي در خواست لغو ممنوعيت مصرف آزبست توسط EPA را داشتند خط مشي EPA بر اين اساس بود كه تمام فرمهاي آزبست خطرناك هستند در حاليكه مطالعات نشان مي دهند تنها فرم آمفيبولي آن خطرناك است. كريزوتيل كه رشته هاي مجعدي هستند در ريه ها جاي گيري نمي كنند بعلاوه رشته هاي آن معمولا در بافتها محلول و ناپديد مي شوند. در مقابل كرسيدوليت كه رشته هاي نازك و صافي هستند به ريه ها وارد شده و آنجا باقي مي مانند. اين رشته ها به بافت ريه آسيب رسانده و در دراز مدت منجر به سرطان ريه مي گردد. بنابراين آزبست هايي كه باعث سزطان ريه مي شود مربوط به كرسيدوليت هستند نه كريزوتيل ، از آنجايي كه حدود 95% آزبست هاي استفاده شده در امريكا از نوع كرسيدوليت مي باشد. مردم مي پرسند آيا خطر آزبست ها بطور اغراق آميزي بيان شده است؟
خارج ساختن آزبست ها از ساختمانهايي كه در آنها آزبست به كار رفته ممكن است 100 بيليون دلار هزينه داشته باشد برخي مطالعات اخير نشان مي دهند هواي داخل چنين ساختمانهايي داراي مقداري از رشته هاي آزبستي هستند كه به همان مقدار در هواي خارج از ساختمان وجود دارد. بعلاوه خارج ساختن نامناسب ميزان رشته هاي آزبستي كه مي توانند آلودگي ايجاد كند ، در بيشتر موارد در اثر اين خارج كردن هاي نامناسب ميزان رشته هاي آزبستي كه مي توانند توسط هوا جابجا شوند ، مقدارش به مراتب بيشتر از مواقعي مي شود كه آزبست ها به همان صورت در محل باقي مي ماند. مشكل آلودگي آزبست ها ، نمونه خوب تاثير زمين شناسي بر زندگي ما و اينكه چرا اطلاعات علوم پايه مهم هستند، ميباشد .
Asbestos
Asbestos is a general term applied to any silicate mineral that easily separates into flexible fibers.
The combination of such features as non combustibility and flexibility makes asbestos an important industrial material of considerable value. In fact, asbestos has more than 3000 known uses, including brake linings, fireproof fabrics, and heat insulators.
Asbestos can be divided into two broad groups, serpentine and amphibole asbestos.
Chrysotile, which is hydrous magnesium silicate with the chemicalformula
Mg3 Si2O5(OH)4, is the fibrous form of serpentine asbestos ;it is the most valuable type and constitutes the bulk of all commercial asbestos. Chirysotile’s strong, silky fibers are easily spun and can withstand temperatures up to 2750°c.
The vast majority of chrysotile asbestos occurs in serpentine, a type of rock formed by the alteration of ultramafic igneous rocks such as peridotite under low-and medium-grade metamorphic condition. Serpentine is thought to form from the alteration of olivine by hot, chemically active, residual fluids emanating from cooling magma. The chrysotile asbestos forms veinlets of fiber within the serpentine and may comprise up to 20% of the rock.
At least five varieties of amfibole asbestos are known, but crocidolite, a sodium-iron amphibole with the chemical formula Na2(Fe+3)2(Fe+2)3Si8O22(OH)2, is the most common. Crocidolite which is also known as blue asbestos, a long, coarse, spinning fiber that is stronger but more brittle than chrysotile and also less resistant to heat. The other varieties of amphibole asbestos have fewer uses and are used primarily for insulation.
Crocidolite is found in such metamorphic rocks as slates and schists . It is thought that crocidolite forms by the solid-state alteration of other minerals within the high-temperature and high-pressure environment that results from deep burial.
Despite its widespread use, the federal environmental protection Agency (EPA) has instituted a gradual ban on new asbestos products. The ban was imposed because some form of asbestos can cause lung cancer and scarring of the lungs if its fibers are inhaled. Because the EPA apparently paid little attention to the issue of risks versus benefits when it enacted this rule, the
Volcano of the Month
The first images returned to Earth by New Horizons during its close encounter with Jupiter feature the Galilean moon Io, snapped with the Long Range Reconnaissance Imager (LORRI) at 0840 UTC on February 26, while the moon was 2.5 million miles (4 million kilometers) from the spacecraft. This is the clearest view yet of a plume from Tvashtar, one of Io's most active volcanoes. Ground-based telescopes and the Galileo Jupiter orbiter first spotted volcanic heat radiation from Tvashtar in November 1999, and the Cassini spacecraft saw a large plume when it flew past Jupiter in December 2000. The Keck telescope in
The New Horizons images of the plume ? which show features as small as 20 kilometers (12 miles), are 12 times sharper than the Hubble images and about three times sharper than the Cassini images. "This is the best image of a large volcanic plume on Io since the Voyager flybys in 1979," says John Spencer, deputy leader of the New Horizons Jupiter Encounter Science Team from Southwest Research Institute. "If the Tvashtar plume remains active, the images we take later in the encounter should be even better.
گنبد نمکی و اهمیت آن در زمین شناسی نفت (2) :
- میادین مهم نفت و گاز در نفتگیرهای گنبدهای نمکی:
1.نفتگیرهای آمریکا
2.نفتگیرهای اروپا
3.گنبدهای نمکی ایران
4.حوضه رسوبی زاگرس (خلیج فارس)
5.گنبدهای نمکی جنوب سمنان (کوير مرکزی)
- انواع نفتگیرهای حاصل از گنبدهای نمکی :
1. نفتگیر کلاهک گنبد نمکی :
در بالای ستون نمک ، کلاهک برشی از خرده سنگهای سختی که نمک از طبقات جدا نموده ، تشکیل میشود. این برش اگر در شرایط مناسب قرار گیرد میتواند محل تجمع نفت و گاز گردد. بدیهی است در این نوع نفتگیر گنبد نمکی هنوز در سطح زمین ظاهر نشده است.
2. نفتگیرهای دامنهای گنبد نمکی :
گنبد نمکی از شروع حرکت ، طبقات فوقانی را خم نموده و سپس آنها را شکسته و شیبی در خلاف جهت حرکت ستون نمک به آنها میدهد. این لایههای شیب دار در فراشیب به ستون نمک که نفوذ ناپذیر است ختم میشوند. اگر این لایهها دارای توالی مناسبی از سنگ مخزن و سنگ پوششی بوده و نفت نیز در منطقه تولید شده باشد، ممکن است کانسار نفت بطور قابل توجهی در دامنه گنبد نمکی تشکیل شود.
3. نفتگیر فوق کلاهک (Super Car trap) :
اگر گنبد نمکی به سطح زمین برسد ممکن است باعث انحنا طبقات فوقانی شده و نفتگیرهای تاقدیسی گنبدی شکلی را ایجاد نماید که میتواند در رده نفتگیرهای تاقدیسی هم قرار گیرد. میدان نفتی دمام در عربستان سعودی نمونهای از این نوع نفتگیر است.
4. نفتگیرهای چینهای (Stratigraphy traps) :
در سنگ مخزن مناسبی که حرکت هیدروکربنها در آن میسر است و بر روی آن سنگ پوشش قرار دارد، قطع نفوذپذیری در جهت فراشیب (Up dip) اثر وجود تاقدیس یا گسل را در تجمع نفت و گاز دارد. قطع نفوذ پذیری ممکن است سریع و یا تدريجی باشد و طبقه بطور جانبی و به آرامی تغییر رخساره داده ، مثلا از ماسه سنگ به ماسه سنگ رسی و نهایتا رس تبدیل گردد. در سنگهای آهکی نفوذ پذیر تغییر رخساره به آهک مارنی و نهایتا به مارن و شیل صورت میپذیرد. شیب دار بودن لایه نفوذ پذیر حتی به مقدار کم یک عامل لازم برای ایجاد نفتگیر های چینه ای است. کشف نفتگیرهای چینهای به مراتب دشوار تر از یافتن نفتگیر های ساختمانی است . زیرا مطالعات چینه شناسی ورسوبشناسی دقیق و پیگیری را لازم دارد.
5. نفتگیرهای ریفی :
گرچه در بین ريفهای جدید ريفهای مرجانی عمومیت دارند ولی در دورانهای گذشته زمین شناسی جانداران مختلفی نظیر آلگهای آهکی ، بريوزوآ (Bryozoa) ،اسفنج ها (Sponges) نیز ریف ساز بودهاند. بدنه اصلی ریف پس از سنگ شدن نیز بسیار متخلخل و نفوذپذیر است.
طرف رو به دریای ريف (Fore reef) و سمت رو به خشکی ريف (back reef) را واریزههای ريف (Reef talus) تشکیل میدهد که با شیب زیاد به بخش عمیق تر دریا سرازير می شوند .
به وبلاگ علوم زمین به مدیریت وحید رضایی خوش آمدید.در این وبلاگ مطالبی از زمین شناسی و علوم وابسته به آن نوشته می شود .امیدوارم که با نظرات خود من را در این راه یاری نمایید. هرگونه کپي برداري مطالب فقط با آوردن نام و آدرس وبلاگ و نام نویسنده و بدون هیچ تغییری در مطلب بلامانع است .
