سختي موس :

جدول سختي موس از سال 1822 تا کنون استفاده مي شود در اين جدول که شامل 10 کاني است به اين صورت تنظيم شده که سخت ترين کاني يعني الماس در بالا با ارزش سختي 10 مشخص شده و نرم ترين کاني تالک با سختي 1 در پايين و هر کاني که در رديف بالاتري قرار دارد کاني زيري خود را مي تواند خط بيندازد اين جدول عبارت است از:                                                                                                                   

آتشفشان دماوند :

Volcano Information Damavand :

Country: Iran

Subregion Name: Iran

Volcano Number: 03-02-01

Volcano Type: Stratovolcano

Volcano Status: Holocene

Last Known Eruption: Unknown

Summit Elevation: 5670 m(18,602 feet)

Latitude:     35.951°N 35°57'5"N

Longitude: 52.109°E 52°6'34"E

نحوه نوشتن مقاله و گزارش زمین شناسی :

نحوه نوشتن مقاله و گزارش زمین شناسی :

براي نوشتن يک مقاله زمین شناسی در یک منطقه بايستي ابتدا مقدمه اي در ارتباط با منطقه مورد مطالعه و همچنين کلياتي در ارتباط با زمين شناسي عمومي آن منطقه آورده شود.بهتر است که توضيحاتي در ارتباط با مطالعات قبلي انجام شده در آن منطقه نيز ارائه گردد .

محلولهای هيدروترمال :

محلولهای هيدروترمال :

آبهاي گرم كاني‌ساز در طبيعت مسئول تشكيل بسياري از كانسارها و تجمعات موادمعدني هستند. مجموعه اين كانسارها علي‌رغم تفاوت‌هايي كه در نوع مواد معدني و حجم ذخيره دارند در اين نكته كه همگي از رسوبگذاري مواد محلول در آبهاي داغ، در فضاهاي خالي و شكستگي‌‌ها تشكيل شده‌اند، مشتركند.

اين آبهاي گرم كه اكثراً به شكل سلول‌هايي با جريان هم‌رفت (Convaction) در اطراف توده‌هاي آذرين نفوذي و يا مناطق آتشفشاني مشاهده مي‌شوند و حتي بعضي اوقات به شكل چشمه‌هاي كاني‌‌ساز در سطح زمين هم ظاهر مي‌شوند. با اين وجود آبهاي ماگمايي سهم بسيار ناچيزي در شكل‌‌گيري اين آبها دارند و بخش اعظم اين آبها از آبهاي جوي و زيرزميني فرورو منشاء مي‌گيرد و تنها ممكن است بخش كوچكي از آبهاي ماگمايي نيز به اين مجموعه افزوده شود.

آبهاي فرورو برخي اوقات در حين حركت خود به سمت پايين در اعماق زمين به توده‌هاي نفوذي در حال سرد شدن و يا مخازن ماگمايي آتشفشان‌هاي فعال يا نيمه‌فعال برخورد مي‌‌كنند و در نتيجه حرارت و قابليت انحلال اين آبها افزايش مي‌يابد. ضمن اينكه ممكن است مقداري آب ماگمايي هم از طرف اين توده‌هاي در حال سرد شدن به اين آبها افزوده ‌شود. اين آبها پس از گرم شدن در نقطه بخصوصي به علت كاهش وزن مخصوص ناشي از افزايش دما در امتداد شكستگي‌ها و گسل‌ها شروع به صعود به سمت مناطق كم‌عمق‌تر را مي‌نمايند و در مسير، خود موادمعدني موجود در سنگهاي مسير نظير سرب، روي، طلا، مس، جيوه، نقره و غيره را حل نموده و با خود بالا مي‌آورند.
با كاهش عمق از فشار و دماتي اين محلول داغ سرشار از كاتيون‌هاي فلزي محلول كاسته شده و در اعماق بخصوصي تحت تأثير عواملي نظير كاهش فشار، كاهش دما و موادمعدني خود را از دست داده‌اند به واسطر افزايش وزن مخصوص ناشي از سرد شدن دوباره به سمت پايين جريان مي‌يابند. بدين‌ترتيب چرخه‌اي از آبهاي گرم برقرار مي‌شود كه در يك سوي آن بخش عميق انحلال و موتور حرارتي ماگما قرار گرفته و در سمت مقابل بخش‌هاي كم‌ دماي سطحي و محل رسوبگذاري مواد واقع شده‌اند. بنابراين آنچه كه يك كانسار رگه‌اي گرمابي ناميده مي‌شود مجاري چند فاكتور مهم نقش دارند كه عبارتند از : منبع حرارتي، وجود شبكه مناسبي از شكستگي‌ها، مناسب بودن تركيب شيميايي محلول، مناسب بودن تركيب شيميايي سنگهاي مسير محلول‌ها وبالاخره كافي بودن حجم آبهاي سطحي و زيرزميني به حدي كه بتواند يك چرخه مؤثر را تشكيل دهند. از آنچه گفته شد چنين استنباط مي‌شود. كه تركيب كاني‌شناسي كانسارهاي گرمايي ارتباط مستقيمي با تركيب كاني‌شناسي سنگ‌هاي مسير چرخه گرمابي و درجه حرارت آب دارد. به عنوان مثال كانسارهاي گرمابي اورانيوم در سنگهاي آذرين اسيدي و كانسارهاي نقره گرمابي در آندزيت‌ها و سنگ‌هاي حد واسط تشكيل مي‌شوند.

مهمترين كانسارهاي گرمابي عبارتند از : طلا، نقره، جيوه، آنتيموان، فلوريت، باريت، سرب، روي، آلونيت، كائولينيت، منيزيت، منگنز، اورانيوم و مس.

كانسارهاي جيوه رگه‌اي :

جيوه در طبيعت اكثراً به صورت كاني سينابر يافت مي‌شود. اين كاني در دماي 50 الي 200 درجه سانتيگراد و در اعماق كم تا سطح زمين تشكيل مي‌شود. در چشمه‌هاي آبگرم فعال زلاندنو و غرب آمريكا كاني سينابر در حال تشكيل شدن است. كاني‌سازي جيوه بدون شك در زمان‌هاي مختلف صورت گرفته است اما به دليل ناپايداري جيوه و تركيبات آن بعد از تشكيل به دفعات دستخوش تغيير و تحول شده است. كاني‌سازي‌هاي گرمابي جيوه غالباً با آنتيموان همراه است. استيبنيت مهمترين كاني همراه سينابر در رگه‌هاي جيوه است.

كانسارهاي طلاي گرمابي :

كانسارهاي طلاي رگه‌اي را مي‌توان در سنگهاي آتشفشاني و رسوبي دگرگون شده و نيز برخي از سنگهاي آتشفشاني يافت. در اين كانسارها طلا بيشتر همراه سولفيدها و آرسنيدها مشاهده مي‌شود و ندرتاً به حالت آزاد يافت مي‌شود. مقدار ذخيره كانسارها كمتر از يك ميليون تن بوده و عيار طلا در رگه‌هاي قابل استخراج بيش از پنج گرم در تن مي‌باشد. رگه‌هاي طلا در محدوده 50 تا 200 درجه سانتيگراد و از عمق 800 متري تا نزديكي سطح زمين تشكيل شده‌اند. ذخاير طلاي رگه‌اي در سپرهاي كانادا، رودزيا و استراليا كشف شده‌اند.

كانسارهاي سرب و روي رگه‌اي :

كانسارهاي سرب و روي گرمابي نسبتاً فراوانند. اين كانسارها بيشتر در كمربندهاي آتشفشاني وسيع و گسترده غرب آمريكا، ژاپن، فيليپين، ايران و آلپ قرار دارند. كاني‌هاي مهم اين ذخاير عبارتند از :

اسفالريت، گالن و كالكوپريت. گاهي اوقات ممكن است همراه گالن مقداري نقره وجود داشته باشد ./

اسکارن :

آتشفشان تفتان( Volcano Taftan) :

آتشفشان تفتان :

آتشفشان تفتان در زون ساختاري نهبندان – خاش (كوه‎هاي خاور ايران)، در 50 كيلومتري شمال خاش و 99 كيلومتري جنوب – جنوب خاوري زاهدان قرار دارد. بلندي آن از سطح دريا 3940 متر و نسبت به زمين‎هاي اطراف 2000 متر است. ساختار اصلي كوه شامل دو قلة مجزا است كه بخشي زين مانند و باريك به هم وصل مي‎شوند (گانسر، 1966). قلة جنوب خاوري تا اندازه‎اي شكل مخروطي خود را حفظ كرده و با گدازه‎هاي آندزيتي ضخيم و جوان پوشيده شده است. دهانه در دامنة جنوبي قله قراردارد كه قسمتي از آن در اثر انفجار و هوازدگي بعدي ويران شده است. خروج دودخان از دامنه و قله، ابرسفيد و مشخصي را تشكيل مي‎دهد كه منظرة يك آتشفشان فعال را به خوبي نمايش مي‎دهد. گدازه‎هاي تفتان مساحتي حدود 1300 كيلومترمربع را زير پوشش دارند  .

نخستين تكاپوي آتشفشاني، در بيست كيلومتري شمال باختري قله فعلي بوده و سپس مراكز ديگري در خاور اين نقطه فعال شده‎اند.

فعاليت اين مراكز به صورت فوران‎هاي انفجاري بوده و حاصل آن برش‎هاي داسيتي و آگلومرايي است. آخرين تكاپوي انفجاري تفتان دو فاز انفجاري است كه حاصل آن ايگنيمبريت دامنة جنوبي (شمال ترشاب) و توف‎هاي گسترده در دشت‎هاي اطراف آتشفشان است. فعاليت‎هاي گدازه‎اي تفتان، در كواترنري صورت گرفته كه شامل گدازه‎هاي آندزيتي است كه بر روي افق‎هاي توف قبلي ريخته‎اند.

بنابراين تفتان يك آتشفشان چينه‎اي است كه از پايين به بالا شامل سنگ‎هاي آذرآواري و گدازه‎هاي داسيتي در زير، توف و ايگنيمبريت در وسط و گدازه‎هاي آندزيتي در بالاست كه در بين آنها آذرآواري‎ها و گدازه‎هاي داسيتي از همه بيشتر است..

مطالعة سنگ‎شيمي و سنگ‎زايي سنگ‎هاي آتشفشان تفتان نشان مي‎دهد كه تفتان، آتشفشاني كلسيمي - قليايي است كه ماگماي آن در نتيجة نيروهاي فشاري و فاز كوهزايي نئوژن حاصل شده است.

گفتني است كه تفتان يكي از مراكز آتشفشاني كمان ماگمايي حاصل از فرورانش پوستة اقيانوسي عمان به زير منشور برافزايندة قاره‎اي مكران است. دو مركز آتشفشاني ديگر اين كمان ماگمايي عبارتند از قلة بزمان در شمال جازموريان و كوه سلطان در پاكستان.

آتشفشان‎هاي بازالتي پيرامون تفتان :

آتشفشان بازالتي تخت رستم در 20كيلومتري جنوب تفتان و آتشفشان كوه چاه‎شاهي در شمال ايرانشهر، از جمله بازالت‎هاي جوان كواترنري ايران هستند. بازالت‎هاي چاه شاهي بسيار جوان است به گونه‎اي كه روانه‎هاي آن، در مسيل‎ها، هنوز به طور كامل تخريب نشده‎اند. در هر حال، سن پرتوسنجي اين بازالت‎ها به روش پتاسيم – آرگون، كمتر از نيم ميليون سال است كه اين سن نياز به بازنگري دارد و سن‎هاي حدود چند ده هزار سال پذيرفتني است .